Op de lagere school leer je lezen, schrijven, tekenen en kleien. Op de middelbare school leer je te analyseren wat kunstenaars bedoeld zouden kunnen hebben met hun schrijf-, teken- of kleiwerk. Je leert dat de schrijver nooit zomaar een naam voor zijn hoofdpersoon kiest. En dat de schilder niet gewoon een roos schildert; er zit altijd een grotere gedachte achter. Op het VWO leer je de betekenis achter de naam van de hoofdpersoon van een boek en welke waarden er gekoppeld worden aan een roos op een schilderij. Er valt heel wat te analyseren.
Maar toen de schrijver dat boek schreef, heeft hij toen echt de naam van zijn hoofdpersoon met zoveel zorg gekozen? Of was het gewoon de naam van zijn buurmeisje?
En de schilder? Waarom schildert hij juist deze compositie?
In 1931 schilderde Salvador Dalí ‘La persistencia de la memoria’; het beroemde schilderij met de weke horloges. Veel onderzoekers hebben de mogelijke betekenis van dit meesterwerk proberen te achterhalen. Waarom koos Dalí voor een slappe, weke, hangende tijd?
Aan het einde van de middag was Salvador begonnen met het schilderen van het strand. Het strand dat hij zag vanuit het raam van zijn atelier in zijn huis in Port Lligat. De zee, het zand, de rotsen en soms verlaten vissersboten dienden vaker als decor voor zijn schilderijen. Hij had Gala, zijn vrouw, beloofd om ’s avonds mee te gaan naar de film. Maar het schilderij was nog niet af. Hij bleef thuis om verder te werken en Gala ging alleen naar de bioscoop. Voordat ze wegging bracht ze Salvador nog een glas wijn en een plankje met camembert. Het atelier stond vol met kwasten en penselen, verf en doeken en bij gebrek aan ruimte zette Gala het kaasplankje op de verwarming. Enkele uren later was de achtergrond van het schilderij af en miste alleen nog de surrealistische elementen, kenmerkend voor zijn kunstwerken. De wijn was op en Gala was nog niet thuis. Het was donker buiten. Hoe laat zou het zijn? Salvador keek op zijn horloge. Op de verwarming zag hij het vergeten kaasplankje. De camembert was gesmolten. De weke substantie liep langzaam over de rand van het houten plankje en druppelde op de grond. Salvador keek nogmaals op zijn horloge, doopte zijn penseel in de verf en voegde de surrealistische elementen toe aan zijn schilderij.